↑ Powrót do Projekty badawcze

Preludium 17

Numer
projektu

Tytuł projektu Kwota finansowania Kierownik projektu

Data
rozpoczęcia

Data
zakończenia

2019/33/N/HS4/00379 Metoda planowania pracowniczych struktur kompetencji odpornych na zakłócenia otoczenia organizacji 116 000 zł

mgr inż.

Eryk Szwarc

2020-01-30 2022-01-29

 

Projekt podejmuje problematykę bilansowania z jednej strony wymagań koniecznych do realizacji zlecanych zadań, z drugiej zaś możliwości zasobowych np. kompetencji zatrudnionych pracowników. Indywidualne kompetencje poszczególnych pracowników składają się na strukturę kompetencji całego zespołu, determinując możliwości realizacji podejmowanych przez niego grup zadań. Modele struktur kompetencji prezentowane w dostępnej literaturze przedmiotu pozwalają formułować typowe pytania związane z oceną potencjału kadrowego i kosztami związanymi z alokacją pracowników, przykładowo:

  • Czy dany zespół pracowników o określonych kompetencjach, gwarantuje realizację zadań spełniając przyjęte ograniczenia? Jeśli tak to, jakie są koszty związane z przeprowadzeniem tego typu obsady?

Charakter tego typu pytań akcentuje potrzebę analizy rozważanych struktur kompetencji, np. analizy możliwości spełnienia założonych oczekiwań. Alternatywną grupę zagadnień, rzadko poruszaną w publikacjach, inspirują pytania akcentujące potrzebę syntezy struktur kompetencji, np. wzmocnienia potencjału kadry pracowniczej. Przykładami tej grupy pytań, dedykowanych poszukiwaniu struktur gwarantujących spełnienie oczekiwań, są m.in.:

  • Czy planowane dokształcenie pracowników zagwarantuje obsadę spełniającą przyjęte ograniczenia? Jeśli tak to, których pracowników, w zakresie jakich kompetencji należy dokształcić?
  • Jakie są niezbędne koszty i czas związane z przeprowadzeniem stosownego dokształcenia?

Warto zauważyć, że stają się one kluczowe w kontekście odpornego planowania alokacji zasobów, tzn. planowania minimalizującego wpływ potencjalnych (o nieznanym czasie wystąpienia) niepożądanych zakłóceń, pojawiających się w trakcie realizacji przydzielonych zadań. Przykładem tego typu zdarzeń są absencje pracowników skutkujące koniecznością zmodyfikowania planu alokacji pracowników, m.in. ich realokacją.  

W niektórych przypadkach struktur kompetencji, wyznaczenie dopuszczalnej modyfikacji obsady zadań staje się wręcz niemożliwe. Powodem tego może być zarówno brak wystarczających kompetencji dostępnej kadry, jak i ograniczenia o charakterze administracyjno-legislacyjnym (np. związane z przekroczeniem limitów godzin). Przewidując tego typu zdarzenia dąży się do uzyskania struktur kompetencji odpornych na przyjęty zbiór zakłóceń. Konsekwencją rodzących się w tym kontekście pytań, jak np.:

  • W jakim stopniu dana struktura kompetencji jest odporna na zadany rodzaj zakłóceń?
  • Jaka struktura kompetencji gwarantuje pożądaną odporności na zadany rodzaj zakłóceń?

jest kolejne pytanie o warunki wystarczające, spełnienie których gwarantuje istnienie poszukiwanych odpowiedzi. W kontekście rozważanego problemu planowania struktur kompetencji umożliwiających wyznaczanie odpornych alokacji (np. obsad zadań odpornych na absencję pracowników), problemu o NP-trudnym charakterze, poszukiwanie takich warunków nabiera szczególnego znaczenia – warunkuje celowość prowadzenia praco- i czasochłonnych poszukiwań.

Wyniki wstępnych badań implementujące paradygmat modelowania deklaratywnego, wykorzystywanego w środowiskach programowania z ograniczeniami, potwierdzają jego zasadny wybór jako narzędzia modelowania systemów wspomagania decyzji, w szczególności w zakresie wariantowania odpornych struktur kompetencji.

Celem badań jest opracowanie i empiryczna weryfikacja metody syntezy struktur kompetencji odpornych na wybrany zbiór zakłóceń Biorąc pod uwagę czasochłonność obliczeń, przy jednoczesnym braku gwarancji znalezienia jakiegokolwiek rozwiązania, dodatkowym celem prowadzonych badań jest poszukiwanie tzw. warunków wystarczających, których spełnienie gwarantuje istnienie rozwiązań dopuszczalnych. Wyznaczenie tego typu warunków pozwoli unikać czaso- i pracochłonnych poszukiwań rozwiązań gwarantujących odporność planowanych struktur kompetencji na zadane rodzaje zakłóceń.

Oczekiwane rezultaty projektu będą stanowiły autorski wkład w rozwój nauk o zarządzaniu i jakości w obszarze teorii odpornego planowania alokacji pracowników do zadań, zarządzania kompetencjami, planowania rozwoju kadry, controllingu personalnego. itp. Innymi słowy przełożą się na praktyczne ich wykorzystanie w postaci racjonalnego wariantowania (re-harmonogramowania) zmian obsady powodowanych określonymi zakłóceniami.

 

Sposób realizacji badań:

Na pierwszym etapie badań opracowany zostanie deklaratywny model przydziału pracowników do zadań, który w odróżnieniu od modeli przedstawionych w pracach będzie zawierał inne rodzaje zakłóceń takie jak: utrata kwalifikacji (kompetencji) pracownika, zmiana liczby zadań itp. Kolejny etap badań zakłada opracowanie miar odporności struktury kompetencji umożliwiającej jej ocenę pod kątem wybranych rodzajów zakłóceń oraz wyznaczenie warunków (wystarczających), spełnienie których gwarantuje istnienie struktury kompetencji o zadanej wartości wybranej miary odporności. Model ten pozwoli uogólnić wspomnianą wcześniej, metodę proaktywnego planowania przydziału zadań (tzn. przy znanych a priori zakłóceniach) do wersji reaktywno-proaktywnej, tzn. uwzgledniającej przypadki ad hoc (tzn. w czasie realizacji zleceń) pojawiających się zakłóceń. Jego implementacja w środowisku programowania z ograniczeniami (IBM iLog CPLEX), będzie stanowiła jednocześnie prototyp narzędzia obliczeniowego umożliwiającego oszacowanie skali przypadków, w których decyzje będą mogły być podejmowane w trybie online.

Dalsze etapy obejmują odpowiednio: opracowanie efektywnej czasowo metody analizy odporności i wariantowania alternatywnych odpornych struktur kompetencji oraz empiryczną weryfikację opracowanej metody na danych rzeczywistych. W szczególności planowane jest przeprowadzenie eksperymentu polegającego na zastosowaniu metody w przedsięwzięciu trwającym pół roku np. w organizacji z branży IT. Planowane scenariusze badań obejmują przypadki zakładające: brak odporności struktury kompetencji (planowane jest użycie opracowanej metody do poszukiwania struktury kompetencji odpornej na wybrany zbiór zakłóceń oraz obserwacja postępów przedsięwzięcia i weryfikacja odporności uprzednio wyznaczonej struktury), odporność struktury kompetencji na wybrany zbiór zakłóceń (planowana jest obserwacja postępów przedsięwzięcia i weryfikacja odporności struktury).

 

Metody, techniki i narzędzia badawcze:

Przyjęte w badaniach postępowanie wymaga wykorzystania metod badawczych takich jak: metoda modelowania matematycznego oraz techniki symulacji komputerowej (na etapie eksperymentalnej weryfikacji metody).

 

Metody analizy i opracowania wyników:

Zebrane wyniki eksperymentów pozwolą przyjąć bądź odrzucić stawianą hipotezę. Będą również stanowiły kluczowy element badań w realizowanej pracy doktorskiej prowadzonej według nowej Ustawy o Szkolnictwie Wyższym, w ramach dyscypliny: nauki o zarządzaniu i jakości.

 

Urządzenia i aparatura wykorzystywane w badaniach:

Planowaną aparaturą badawczą będzie komputer o dużej mocy obliczeniowej, wykorzystujący środowiska liniowego programowania całkowitoliczbowego (Matlab, Gurobi) oraz programowania z ograniczeniami (IBM iLog CPLEX).

 

Wyniki badań znalazły się do tej pory w publikacjach naukowych:

Publikacje w czasopismach:

Szwarc E., Wikarek J., Gola A., Bocewicz G., Banaszak Z.: Interactive Planning of Competency-Driven University Teaching Staff Allocation. Applied Sciences 2020; 10(14).

DOI: 10.3390/app10144894

IF = 2.474 (70 pkt wg wykazu czasopism naukowych MNiSW)

https://www.mdpi.com/2076-3417/10/14/4894?type=check_update&version=2


Szwarc E., Wikarek J.: Proactive planning of project team members’ competences. Foundations of Management, 12(1), 71–84, 2020.

DOI: 10.2478/fman-2020-0006

https://content.sciendo.com/view/journals/fman/12/1/article-p71.xml


Szwarc E., Nielsen I., Smutnicki C., Bocewicz G., Banaszak Z., Bilski J.: Competence-oriented project team planning – university case study. Journal of Information and Telecommunication 2020.

DOI: 10.1080/24751839.2020.1857039

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/24751839.2020.1857039


Przyjęte do druku:

Bocewicz G., Szwarc E., Wikarek J., Nielsen P., Banaszak Z., A competency-driven staff assignment approach to improving employee scheduling robustness. Eksploatacja i Niezawodność – Maintenance and Reliability.

IF = 1.525 (100 pkt wg wykazu czasopism naukowych MNiSW)


Szwarc E., Nielsen P., Bocewicz G., Budzisz H., Banaszak Z.: A method for planning competency frameworks robust to disruptions – a case study of a manufacturing company, IFAC-PapersOnLine 2021.


Rozdziały w publikacjach książkowych:

Opublikowane:

Szwarc E., Bilski J., Budzisz H.: Metoda planowania struktur kompetencji odpornych na zakłócenia – studium przypadku firmy IT. Innowacje w elektronice, informatyce i inżynierii produkcji. Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej 2020, 61-86. 


Szwarc E., Nielsen I., Smutnicki Cz., Bocewicz G.: Competence-oriented recruitment of a project team robust to disruptions. In: Intelligent Information and Database Systems. Series: Lecture Notes in Artificial Intelligence, vol. 12034, Springer, 13–25.

DOI: 10.1007/978-3-030-42058-1_2

https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-42058-1_2


Szwarc E.: Proaktywne planowanie struktur kompetencji członków zespołu projektowego. W: Knosala R. (red.)  Inżynieria zarządzania. Cyfryzacja produkcji. Aktualności badawcze 2. PWE 2020, 789–799.


Przyjęte do druku: 

Szwarc E.: Wariantowanie struktur kompetencji kadr zespołów projektowych. W: Knosala R. (red.)  Inżynieria zarządzania. Cyfryzacja produkcji. Aktualności badawcze 3. PWE 2021.


Teksty w publikacjach pokonferencyjnych:

Złożone:

Szwarc E., Competence frameworks prototyping for project team members. A Conference of the International Association for Computer Information Systems 2021.